همزمان با افزایش تدریجی تعداد خودروهای برقی در پایتخت، پرسشی مهم ذهن علاقمندان و خریداران بالقوه را به خود مشغول کرده است که آیا این خودروهای مدرن، توانایی پیمودن مسافتهای طولانی و عبور از مسیرهای کوهستانی شمال، بدون دغدغه اتمام شارژ را دارند؟
به گزارش پایگاه خبری خودروهای تجاری (سیونا)، در حالی که خودروهای بنزینی با سابقه طولانی سفرهای بین شهری، به گزینهای قابل اتکا تبدیل شدهاند، برد مسافتی و زیرساخت شارژ مهمترین چالش خودروهای برقی برای سفرهای جادهای محسوب میشود.
در حال حاضر، تصور یک سفر بیدغدغه با خودروی برقی از تهران به شمال، بیش از آنکه یک واقعیت عملی باشد، به یک چالش مهندسی و مدیریت دقیق برنامه ریزی شبیه است. در حالی که بسیاری از خودروهای برقی مدرن روز دنیا، بردی بیش از ۴۰۰ تا ۵۰۰ کیلومتر را ارائه میدهند، محدودیتهای زیرساختی در ایران، این برد اسمی را به شدت تحت تاثیر قرار میدهد.
نکته قابل تامل اینجاست که مسیرهای کوهستانی شمال، مانند جاده چالوس یا هراز، به دلیل شیب مسیر و نیاز به شتاب گیری مداوم، مصرف انرژی خودروهای برقی را به طور قابل توجهی افزایش میدهند. این موضوع، برد واقعی خودرو را نسبت به اعداد اعلام شده توسط سازنده، کاهش میدهد. علاوه بر این، فقدان ایستگاهها شارژ کافی و استاندارد در طول مسیر و در شهرها و مناطق توریستی شمال، نگرانی اصلی مسافران را تشکیل میدهد.
برخی از رانندگان خودروهای برقی که این مسیر را تجربه کردهاند، از اضطراب ناشی از تمام شدن شارژ (Range Anxiety) به عنوان بزرگترین مشکل سفر یاد میکنند. در حالی که در سفرهای شهری، دسترسی به شارژرهای خانگی یا عمومی آسانتر است، در جادههای بین شهری، این دسترسی به شدت محدود میشود. بسیاری از ایستگاههای شارژ موجود، یا از توان پایینی برخوردارند و زمان شارژ طولانی را تحمیل میکنند، یا در مکانهایی واقع شدهاند که دسترسی به آنها دشوار است.
یکی از چالشهای کلیدی، تفاوت استاندارد شارژرها است. در حالی که در کشورهای پیشرفته، استانداردهای واحدی برای شارژرهای سریع (DC Fast Chargers) تعریف شده، در ایران، تنوع این استانداردها و توان خروجی آنها، فرآیند شارژ را پیچیده و زمانبر میکند. این ناهمگونی فنی باعث میشود تا مسافر برقی سوار، حتی در صورت یافتن یک ایستگاه شارژ، با چالش سازگاری کانکتور و سرعت شارژ مواجه شود.
در چنین شرایطی، سفر با خودروی برقی از تهران به شمال، بیش از آنکه یک تجربه دلپذیر و راحت باشد، به یک پروژه تحقیقاتیِ میدانی تبدیل میشود که نیازمندِ برنامه ریزیِ دقیقِ ساعت به ساعت، شناساییِ دقیقِ محلِ ایستگاههای شارژ و حتی تماس پیش از سفر برای اطمینان از در دسترس بودن آنها است. این سطح از آمادگی، عملا جذابیتِ سفر را برایِ بسیاری از مسافران کاهش میدهد.
اقتصاد سفرهای جادهای نیز در این میان نقش مهمی ایفا میکند. در حالی که هزینه برق برای شارژ خودرو، به مراتب کمتر ازِ بنزین است، اما زمانِ از دست رفته برایِ شارژِ طولانی مدت، یک هزینه فرصت قابل توجه محسوب میشود. اگر قرار باشد یک سفر ۵ تا ۶ ساعته، به دلیل نیاز به ۲ تا ۳ بار شارژ طولانی مدت، به ۱۰ تا ۱۲ ساعت افزایش یابد، انگیزه برایِ انتخابِ خودرویِ برقی برایِ سفرهایِ بین شهری به شدت کاهش خواهد یافت.
از سوی دیگر، عدم وجود پوشش مناسب اینترنت پایدار در برخی از نقاط مسیرهای کوهستانی، دسترسی به اپلیکیشنهایِ مسیریابی و یافتنِ ایستگاههایِ شارژ را نیز با مشکل مواجه میکند. این شکافِ دیجیتال در کنارِ شکاف زیرساختی شارژ، عملا سفر را به چالشی دشوار تبدیل میکند.
اگر شبکه جامعی از ایستگاههای شارژ سریع در طول محورهای مواصلاتی شمال، از جمله در شهرهای کلیدی و نقاطِ استراتژیکِ مسیر، احداث شود و استانداردهایِ شارژرها یکپارچه گردد، آنگاه میتوان به سفری راحت با خودروی برقی امیدوار بود. اما در صورت تداوم وضعیت کنونی، سفر با خودروی برقی از تهران به شمال، همچنان در حدِ یک ماجراجوییِ پرمخاطره باقی خواهد ماند.
بازار حمل و نقل جادهای امروز در نقطهای میان فناوری رو به پیشرفت و محدودیتهای زیرساختی بومی قرار دارد. از یک سو، جذابیتِ کاهشِ هزینههایِ سوخت و پاک بودنِ خودروهایِ برقی، انکارناپذیر است و از سوی دیگر، واقعیت کمبود زیرساخت شارژ، چالشی اساسی برای سفرهای طولانی محسوب میشود. اینکه خودروهای برقی بتوانند به گزینهای قابلِ اتکا برایِ سفرهایِ بین شهری تبدیل شوند، بیش از هر چیز به سرمایه گذاریِ کلان در زیرساخت و مدیریت هوشمندانه شبکه شارژ وابسته است. تا زمانی که این موانع فنی و زیرساختی مرتفع نشوند، رویایِ سفرِ بیدغدغه با خودرویِ برقی به شمال، همچنان در حدِ یک آرزویِ دور باقی خواهد ماند.
گزارش: آزاده باقری
